عینیت و بینونت وحدت و کثرت در نظام توحیدی ملاصدرا با ابتناء بر قاعدۀ بسیط‌الحقیقه مقاله

نویسنده: مردیها، اعظم ؛ کهنسال، دکتر علیرضا ؛

نویسنده مسئول: حسینی شاهرودی، دکتر سید مرتضی ؛

جستارهایی در فلسفه و کلام پاییز و زمستان 1399 - شماره 105 ISC (‎20 صفحه - از 75 تا 94 )

کلیدواژه ها: معیت قیومی بینونت وصفی جمع تنزیه و تشبیه وحدت شخصی وجود وحدت و کثرت قاعده بسیط الحقیقه Individual unity of existence the rule of Simple Truth baṣīṭ al ḥaqīqa unity and multiplicity self Subsisting co existence difference of attribute difference of complete separation reconciliation between tanzīh transcendence and tashbīh anthropomorphism

fa ar en

چکیده:

ملاصدرا در مباحث توحید با ارائهٔ برهانی مبتنی بر قاعدهٔ بسیط‌الحقیقه، حق‌تعالیٰ را متصف به بساطت حقیقی می‌کند. این برهان ظاهراً در امتداد برهان نفیِ ترکیب از ذات و در عرض سایر براهینِ توحید است، اما در واقع هدف از آن ارائهٔ نظام توحیدیِ متمایز از همهٔ مکاتب فلسفی ازنظرِ نسبت وحدت و کثرت در مرتبهٔ ذات و نیز دون ذات حق است.هدف از این مقاله، تبیین معیتِ ذاتِ واحدِ حق با کثرت خلقی و نحوهٔ جمع آن با تعالیِ او بر مبنای این قاعده است. به این منظور، جایگاه برهان بسیط‌ الحقیقه در براهین توحید تبیین می‌شود؛ زیرا مقدمۀ ضروری تبیین توحید است. بررسی بساطت حق یا تصالحِ کثرتِ نامتناهی با وحدت در مرتبهٔ ذات و نیز توحید صفاتی در فلسفهٔ ملاصدرا که تتمیمِ معنای بساطت است، از موضوعات این پژوهش است و درنهایت، نحوهٔ معیتِ ویژهٔ مترتب بر بساطت حق ارائه می‌شود. این معیت می‌تواند شائبهٔ تکثر ذاتی و نیز نقض تعالیِ او را داشته باشد. حاصل پژوهش این است که ملاصدرا بر مبنای بساطت حقیقی یا کل‌الأشیاءبودنِ حق‌تعالیٰ، قرابتی بین حق و خلق برقرار می‌کند که مستلزم تعالیِ او نیز است.

چکیده: (ترجمه شده توسط هوش مصنوعی)

ملاصدرا فی مباحث التوحید من خلال تقدیم برهان مبنی علی قاعده بسیط الحقیقه، یجعل الحق تعالی متصفا بالبساطه الحقیقیه. هذا البرهان یبدو وکانه امتداد لبرهان نفی الترکیب من الذات وبموازاه باقی براهین التوحید، ولکن فی الحقیقه یهدف الی تقدیم نظام توحیدی متمیز عن جمیع المدارس الفلسفیه من حیث نسبه الوحده والکثره فی مرتبه الذات وایضا دون ذات الحق. هدف هذه المقاله هو تبیین معیه ذات الحق الواحد مع کثره الخلق وکیفیه جمعها مع تعالیه بناء علی هذه القاعده. لهذا الغرض، یتم تبیین مکانه برهان بسیط الحقیقه فی براهین التوحید لانه مقدمه ضروریه لتبیین التوحید. دراسه بساطه الحق او تصالح الکثره اللامتناهیه مع الوحده فی مرتبه الذات وایضا التوحید الصفاتی فی فلسفه ملاصدرا الذی یتمم معنی البساطه هو من موضوعات هذا البحث وفی النهایه، یتم تقدیم کیفیه المعیه الخاصه المرتبه علی بساطه الحق. هذه المعیه قد توحی بتعدد ذاتی وایضا بنقض تعالیه. نتیجه البحث هی ان ملاصدرا بناء علی البساطه الحقیقیه او کل الاشیاء فی الحق تعالی، یقیم تقاربا بین الحق والخلق یستلزم ایضا تعالیه.

دریافت فایل ارجاع :
(پژوهیار, , , )

لینک کوتاه:

ورود / عضویت

برای مشاهده متن مقاله و یا دانلود آن لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

ورود