چکیده:
شناخت رجال حدیث از بزرگترین مباحث در علوم حدیث از نظر فایده و جایگاه است، زیرا اساس عمل در حوزه تشریع بر آن استوار است و ریشههای باورهای اسلامی با آن اثبات میشود. آنچه در اختیار دارید، خلاصهای از گفتهها درباره یکی از این راویان بزرگ و ملاحظاتی پیرامون نقش او در حدیث شیعه است. وقتی کتابهای تاریخ، تراجم و رجال را میخوانیم و بهویژه به اصحاب امامان هدایتگر و تابعین آنها مینگریم، در میان آنان خورشیدهایی مییابیم که جهان با نورشان روشن میشود و با هدایتشان راه مییابد و آنان حقی بزرگ بر گردن ما دارند. آنان کسانی هستند که میراث شیعه را در سختی و آسانی، شب و روز، در طول قرون نخستین ظهور اسلام، با مجاهدت به ما رساندند و ما همچنان دین را از آثار و کتابهای آنان میشناسیم؛ پس شایسته است با تأکید بگوییم: «اگر مجاهدت عظیم و مداوم آنان نبود که منجر به بذل جانشان در برخی موارد شد، ما چیزی از اسلام نمیدانستیم». ما در این مقاله بر آن شدیم تا زندگی یکی از این بزرگان یعنی فرد مورد اعتماد و والا مقام، علی بن مهزیار اهوازی را شرح دهیم.
خلاصه ماشینی:
جایگاه او نزد امام جواد (ع) رتبه علی بن مهزیار اهوازی از طریق توقیعات شریف از امام ابیجعفر ثانی، محمد بن علی علیهما السلام که کشی در کتاب رجال خود ذکر کرده است، مشخص میشود و ما این توقیعات شریف را ذکر میکنیم: (علی بن مهزیار میگوید: برای او نامه نوشتم و از او درخواست دعا کردم) پس برای من نوشت: «و اما آنچه از دعا درخواست کردی، تو هنوز نمیدانی که خداوند تو را نزد من چگونه قرار داده است، و چه بسا تو را به نامت صدا زنم و نسب تو، کثرت عنایت من به تو، محبت من به تو و معرفت من به آنچه هستی، [بر من آشکار باشد]؛ پس خداوند بهترین آنچه را که از آن به تو روزی داده است برایت تداوم بخشد و به رضایت من، از تو خشنود گردد و نیتت را به تو برساند و به رحمت خود تو را در فردوس اعلی جای دهد، که او شنواست دعاء.
» ما با آنچه از نصوص و قرائن ذکر کردیم، ثابت کردیم که او از اصحاب جواد و از اصحاب بزرگ هادی (علیهما السلام) بوده است؛ و اما اینکه از اصحاب رضا (ع) بوده است، برقی در رجال خود پس از شمردن اسحاق بن ابراهیم الحضینی در میان اصحاب رضا (ع) گفته است: «و آن حسن بن سعید بود که اسحاق بن ابراهیم را به رضا (ع) رساند تا جایی که خدمت بر دستان او جاری شد و علی بن مهزیار نیز پس از اسحاق بن ابراهیم [در این جایگاه بود] و او سبب شناخت آنها از این امر بود؛ پس از او حدیث را شنیدند و به واسطه او شناخته میشوند.