خلاصه ماشینی:
بیداری اسلامی: با این حال، محمد اقبال معتقد است که شوکهای سیاسی که جهان اسلام به آنها دچار شد، آرامش مسلمانان را بر هم زد و آنها را بیدار کرد و جریان حیات در آنان جاری ساخت؛ او در قصیده بلیغ خود «طلوع اسلام» میگوید: «اگر دیدی ستارگان رنگپریده و تاریک میلرزند، بدان که سپیدهدم نزدیک است، اینک خورشید قرن خود را نمایان ساخته است و یکی از نزدیکترین راهها برای رسیدن به این هدف، آموزشی است که جوان مسلمان را از روح دینی و عواطف اسلامی و عقلانیت اسلامی تهی میکند و در او طبیعت سودگرایی و اپیکوریسم و طبیعت بلعیدن زندگی و غارت لذتها و تقدس بخشیدن به ماده و مردان آن و عدم استقامت اخلاقی و تزلزل و ضعف اعتماد به نفس و شک در دین ایجاد مینماید؛ به همین دلیل، شاعر هندی دیگری به نام اکبر اله آبادی معتقد است که فرعون مصر هدف خود را اشتباه نشانه گرفته و در تحقق ایده نابودی بنی اسرائیل از توفیق بازمانده است، زیرا او در کشتن و نابودی آنان به روشهای آشکاری متوسل شد که باعث رسوایی او و برانگیختن لعنتها بر او گشت، پس پسرانشان را میکشت و زنانشان را زنده میگذاشت تا از قیام و بلای بنی اسرائیل در آینده در امان باشد؛ اگر او بهرهای از نوآوری، دوراندیشی و دقت در تفکر داشت، برای تأسیس دانشکدهای برای بنی اسرائیل تلاش میکرد تا نسل جدید اسرائیلی را همانگونه که میخواهد پرورش دهد و عقلها و طبیعتها را به گونهای جدید قالب میریزی که امکان رشد جوانی تحصیلکرده که دارای احساس دینی و عاطفه مذهبی و غیرت ملی باشد و به چیزی جز مشاغل، مناصب، حقوق و درجات اهمیت دهد، فراهم نباشد؛ اگر فرعون در این پروژه موفق میشد، از این سختیها و بدنامیها جلوگیری میکرد و به هدف خود با سهولت، آسانی، آرامش و صلح دست مییافت و علاوه بر آن، در میان مردم به لقب «حامی علم»، «مربی نسل» و منتشرکننده فرهنگ و آموزش در میان مردم مشهور میگشت.