Skip to main content
فهرست مقالات

کوششی در بازسازی اندیشه ی ابوالعباس ایرانشهری

نویسنده:

(9 صفحه - از 835 تا 843)

کلید واژه های ماشینی : ایرانشهری ، ناصر خسرو ، اطلاعات ، محمد بن زکریای رازی ، قدمت ، مکان ، ابوریحان بیرونی ، العباس ایرانشهری ، قدیم ، صنع

خلاصه ماشینی:

"ناصر خسرو که یکی از دو مرجع اساسی و در عین حال موثق دربارهء ایرانشهری و اصحاب هیولی به‌طورکلی‌ست در این‌باره تصریح می‌کند: اصحاب هیولی چون ایرانشهری و محمد بن زکریای رازی و جز ایشان گفتند که هیولی جوهری‌ قدیم است و محمد بن زکریا پنج قدیم ثابت کرده است یک هیولی،دو دیگر زمان و سدیگر مکان و چهارم نفس و پنجم باری سبحانه. 1 اقوال ناصر خسرو،ابوریحان بیرونی و ابو المعالی محمد بن الحسینی العلوی صاحب‌ بیان الادیان حاکی از این واقعیت است که ایرانشهری به عنوان فیلسوفی جامع الاطراف‌ به معنای سنتی کلمه،در فلسفه و کلام،نجوم و علوم فلکی،قوم‌شناسی و تاریخ ادیان و اقوال ملل دستی چیره داشته است تا بدان حد که آرای او به وجهی مثبت از سوی دو فرزانهء ایرانی،یعنی ابوریحان بیرونی و ناصر خسرو قبادیانی تلقی شده است. 12 ایرانشهری هیولی‌گرایی خود را ضمن پاسخ به چگونگی استقلال وجودی و عدم‌ وابستگی سه اصل یعنی ماده،مکان،زمان به خداوند تصریح می‌کند و آنچه در این باره‌ بیان می‌کند به راستی درخشان است هرچند بنا به توضیح پینس (Pines) کمیابی‌ اطلاعات دربارهء تفصیل نظر ایرانشهری امکان هرنوع تفسیری را دشوار می‌سازد. 15 ایرانشهری ضمن بیان دیگری اطلاعات روشنتری دربارهء قدمت سه اصل زمان و مکان‌ و ماده ارائه می‌دهد و می‌گوید: مکان قدرت ظاهری خدای است،قدرت خدای آن باشد که مقدورات اندر او باشد و مقدورات‌ این اجسام مصور است که اندر مکان است و چون اجسام مصور که مقدورات است از مکان بیرون‌ نیست،درست است که خلأ یعنی مکان مطلق قدرت خدای است،قدرتی ظاهر که همهء مقدورات در اویند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.