Skip to main content
فهرست مقالات

قاجاریه و خانات خیوه و بخارا

نویسنده:

(26 صفحه - از 222 تا 247)

کلید واژه های ماشینی : بخارا ، قاجار ، خانات خیوه و بخارا ، خان خیوه ، خراسان ، خوارزم ، شاه ، ایران ، ماوراء النهر ، مرو

خلاصه ماشینی:

"ق. آقا محمد خان قاجار فاتحانه وارد مشهد شد، او قصد داشت مرزهای شرق و شمال شرقی ایران را به محدودهء تاریخی آن در دورهء نادر شاه برساند،از این‌رو،نظر خود را به سه شهر قدیمی ایالت خراسان یعنی بلخ،هرات و مرو معطوف داشت. با استقرار نخستین شاهزادهء قاجار-محمد ولی میرزا به عنوان‌ والی-در خراسان،به احتمال بازماندگان«میر معصوم»در این فکر بودند که ممکن است والی خراسان نیات نیای خود را نسبت به‌ سرزمین‌های جنوب غربی جیحون درسر داشته باشد. 1 اما اقدامات محمد شاه قاجار در شمال شرقی ایران به‌طور کلی از حد فرستادن سفیر و درخواست آزادی اسرا فراتر نرفت،چه پس از دست کشیدن ناگزیری او از محاصرهء هرات،وقایعی در ایران اتفاق‌ افتاد که اگر نخواهیم وقوع آنها را به عوامل بیگانه نسبت دهیم، دست‌کم می‌توان گفت به علت وجود زمینه‌های مساعد،بروز این‌ وقایع به‌گونه‌ای بوده است که سیاستمداران انگلیسی و روسی به نحو احسن از آنها بهره‌برداری کردند،مثل:واقعهء محمره(خرمشهر)،فتنهء آقاخان محلاتی،فتنهء سالار در خراسان،پیدایش فرقهء بابیه و... بعضی از محققان ایرانی این سهل‌انگاری حکومت ایران را براثر دسیسه‌های روس‌ها دانسته و معتقدند که آنان نظر ناصر الدین شاه را به هرات معطوف داشتند تا نقشه‌های دیرینهء خود را در مورد خوارزم‌ و ماوراء النهر به انجام رسانند. شکست قشون ایران در جنوب و تحمیل قرارداد صلح پاریس بر ایران،اثر سوئی بر اقتدار حکومت مرکزی در منطقه گذاشت،هرچند حضور سلطان مراد میرزا حسام السلطنه در خراسان تا سال 5721 ق‌ مانع از اقدامات جدی از جانب ترکمان‌ها و اوزبک‌ها بود،شاید این‌ بهترین فرصت برای روس‌ها بود تا به سیاست پیشروی خود در ماوراء النهر سرعت ببخشند."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت)