Skip to main content
فهرست مقالات

ساختار اشعار رودکی

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (14 صفحه - از 15 تا 28)

کلیدواژه ها :

شعر فارسی ،رودکی ،ساختار ساختارها ،نقش تاریخی ،خلاقیت فردی

کلید واژه های ماشینی : شعر، ساختار شعر رودکی، شعر رودکی، شاعر، ساختار، زبان، ایران، اسلامی، عصر اوج ساختار ساختارها، تاریخ فرهنگ ایران اسلامی

عصر سامانی، عصر زرّین و رستاخیز فرهنگ اسلامی‌‌ ـ ایرانی و دوران شکوفایی ساختارهای بزرگ فرهنگ و تمدّن اسلامی ـ ‌ایرانی است. این دوره در تاریخ فرهنگ ایران اسلامی، عصر خردگرایی است که اوج ساختار ساختارها در آن بوده است. شعر این دوره با رودکی بالیدن را آغاز کرد، کم‌کم اوج گرفت و شاعران بزرگ دیگری در پی او ظهور کردند. در این گفتار راز زیبایی، ساختارمندی و ماندگاری شعر رودکی بررسی شد و سرانجام مشخّص گردید که رودکی با قدرت کیمیاگرانة خود شعری آفریده که معماری زبان است. همچنین توانسته است تصویر عواطف انسانی را در زبان، موسیقایی کند. در این کار علاوه ‌بر سهم زیاد خلّاقیت فردی شاعر، جایگاه تاریخی عصر اوج ساختار ساختارها نیز بسیار موثّر بوده است.

خلاصه ماشینی:

"به چنگال قهر تو در، خصم بددل ماهی دیدی کجا کبودر گیرد؟ بود همچو چرزی به چنگال شاهین (همان: 527) تیغت ماهیست، دشمنانت کبودر (همان: 523) تقریبا می‌توان همة ویژگی‌های هنری و شعری را که به ماندگاری شعر رودکی می‌انجامند در شعرهای بلند او یکجا مشاهده کرد؛ به‌خصوص در قصیدة «پیری»: مرا بسود و فروریخت هرچه دندان بود نبود دندان لا بل چراغ تابان بود سپیدسیم زده بود، در و مرجان بود ستارة سحری بود و قطره ‌باران بود یکی نماند کنون زان همه بسود و بریخت چه نحس بود؟ همانا که نحس کیوان بود نه نحس کیوان بود و نه روزگار دراز چه بود؟ منت بگویم قضای یزدان بود جهان همیشه چو چشمی است گرد و گردان است همیشه تا بود آیین گرد گردان بود همان که درمان باشد به جای درد شود و باز درد همان کز نخست درمان بود کهن کند به زمانی همان کجا نو بود و نو کند به زمانی همان که خلقان بود بسا شکسته بیابان که باغ خرم بود و باغ خرم گشت آن کجا بیابان بود همی چه دانی؟ ای ماهروی مشکین‌موی که حال بنده ازین پیش بر چه سامان بود به زلف چوگان نازش کنی همی تو بدو ندیدی آنگه او را که زلف چوگان بود شد آن زمانه که رویش بسان دیبا بود شد آن زمانه که مویش بسان قطران بود (همان: 480) این قصیده با مطلع زیبایی در وصف پدیده‌ای به نام پیری آغاز می‌شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.