Abstract:
تقسیمات سیاسی فضا با روشهای مختلفی مانند انتزاع، الحاق، ادغام و ارتقاء در سطوح مختلف ناحیهبندی سیاسی فضای کشور دچار تغییر میشود. در قالب ارتقای سطح سیاسی، واحد سیاسی اداری پایینتر به سطح بالاتر منتقل میشود. همزمان با ارتقای سطح سیاسی در یک سرزمین، تمام شئون داخلی آن سرزمین نیز با دگرگونیهایی همراه میشود. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی اثرات ارتقاء سطح بخش به شهرستان بر شاخصهای توسعه روستایی بوده و به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از نظر ماهیت و روش در زمره تحقیقات توصیفی- تحلیلی محسوب میشود. برای گردآوری دادهها از مطالعات کتابخانهای و میدانی استفاده گردید. قلمرو مکانی آن، شهرستان تازه تاسیس چهاربرج در جنوب شرق آذربایجان غربی است که بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال 1395 دارای 5004 خانوار و 16813 جمعیت روستایی و 14 نقطه روستایی دارای سکنه میباشد که همه آنها جزوء جامعه آماری محسوب شدند. نمونه آماری با استفاده از فرمول اصلاح شده کوکران تعداد 286 نفر بدست آمد و انتخاب آنها در سطح روستاها به صورت تصادفی ساده انجام گرفت. برای تجزیهوتحلیل دادهها و اطلاعات از آمار توصیفی و استنباطی (تکنیک چند معیاره SAW، آزمون رگرسیون و تحلیل مسیر) استفاده شد. نتایج حاصله نشان داد روستاهای قپچاق با نمره نهایی 082/082، فیروزآباد با نمره نهایی 0/079، فسندوز با نمره نهایی 0/078 و روستای خزینه جدید با نمره نهایی 0/077 به ترتیب در ردههای اول تا چهارم از لحاظ میزان تحقق توسعه پایدار روستایی پس از ارتقای بخش مرحمت آباد به شهرستان چهاربرج قرار دارند و از نظر اثرگذاری نیز، شاخصهای کالبدی با مقدار اثر کلی 0/618، نیروی انسانی با مقدار اثر کلی 0/456 و سیاسی و مدیریتی با مقدار اثر کلی 0/029 بیشترین تأثیر را از ارتقای بخش مرحمتآباد به شهرستان چهاربرج پذیرفتهاند و به تبع آن در تحقق توسعه پایدار روستایی نیز بیشترین تأثیر را داشتهاند.
Abstract:
Political divisions of space with different methods such as; Abstraction, annexation, integration, and promotion are changing at different levels of political zoning of the country. In the form of upgrading the political level, the lower administrative political unit is transferred to a higher level. At the same time as the political level in a land is improved, all the internal affairs of that land are accompanied by changes. The aim of the current research is to evaluate the effects of upgrading the level of the department to the County on the indicators of rural development, and in terms of the purpose, it is an applied research, and in terms of its nature and method, it is considered a descriptive-analytical research.. Library and field studies were used to collect data. Its geographical territory is the newly established county of Chaharborj in the southeast of West Azerbaijan, which according to the census of Iran Statistics Center in 2016 has 5004 households 16813 rural population, and 14 inhabited rural points, all of which were considered as part of the statistical community. A statistical sample of 286 people was obtained using the modified Cochran formula, and their selection was done by simple random sampling at the village level. Descriptive and inferential statistics (multi-criteria SAW technique, regression test, and path analysis) were used to analyze data and information. The results showed that the villages of Qapchag with a final score of 0.082, Firouzabad with a final score of 0.079, Fasandoz with a final score of 0.078, and Khazineh Anbar Jadid Village with a final score of 0.077 are respectively in the first to fourth categories in terms of the degree of realization of sustainable rural development after the promotion of MarhamatAbad district to Chaharbarj county And in terms of impact, physical indicators with a total effect value of 0.618, human resources with a total effect value of 0.456, and political and managerial indicators with a total effect value of 0.290 have the greatest effect from the promotion of Marhammat Abad district to Chaharbarj county. have accepted and as a result, they have had the greatest impact in the realization of sustainable rural development.
Machine summary:
نظام تقسیمات کشوری در ایران ظرف و چارچوب ساختار تشکیلات اداری- سیاسی کشور با سلسله مراتب ، استان ، شهرستان ، بخش ، دهستان ، شهر و روستاست که حوزه فعالیت آن برنامه ریزیهای مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، کالبدی، زیست محیطی و به طور اعم مدیریت بهینه سرزمین است (٣ :٢٠٢٣ ,Amoah et al و ریاحی و همکاران ، ١٣٩٨: ٧٥).
در این محدوده دارد و دیدگاه اندیشمندان ، سیاسیون ، فعالان اجتماعی، فرهنگی، مردم عادی، کارشناسان توسعه و غیره در این زمینه متغیر است و تفسیرهای منفی و مثبت متنوعی از این موضوع دارند؛ لذا، هدف این پژوهش بررسی این آثار بوده و با این سؤال شروع شد: ارتقای بخش مرحمت آباد به شهرستان چهاربرج چه اثراتی در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیرساختی در نواحی روستایی دارد؟ مبانی نظری و پیشینه پژوهش ساختارهای سیاسی که در سازمان مدیریتی کشورها به وجود میآیند برای دستیابی به اهداف خود نیازمند و سازوکارهایی هستند که با ساختار جغرافیایی- فضایی آنان متناسب باشد و همگام با تحولات زمانی از دینامیسم کافی نیز برخوردار باشد.
مدل مفهومی عوامل تأثیرگذار بر فرایند تقسیمات کشوری با بهره گیری از مبانی نظری این پژوهش میتوان گفت ، اداره بهینه امور سرزمین و ملت ، اعمال سیاست ها، دیدگاه ها و ارزش های نظام سیاسی، کارکرد امنیتی، حقوقی و قضایی، کارکرد انتخاباتی، کارکرد سیاست گذاری و تصمیم گیری و کارکردهای بین المللی و فراملی به نحوه آمایش و ساماندهی سیاسی فضای کشور از مقیاس ملی تا محلی وابسته است (حافظ نیا، ١٣٩٥: ٤٧)؛ لذا یکی از پرتکرارترین روش های تغییر تقسیمات سیاسی در ایران ، ارتقاء واحدهای سیاسی است که برخی پژوهش های انجام گرفته در این زمینه در جدول ١ نشان خلاصه شده است .