مبانی و چالش‏ های مسئولیت اجتماعی در موافقت‏ نامه‏ های بین‏ المللی تجاری Journal Article

مطالعات حقوق عمومی زمستان 1403، دوره پنجاه و چهارم - شماره 4 Ranking: الف/ISC (‎28 page(s) - From 2366 to 2393 )

Keywords: سازمان تجارت جهانی ضمانت اجرا مسئولیت اجتماعی نظام حقوقی ایران موافقت نامة حاشیة اقیانوس آرام موافقت نامة کانادا پرو موافقت نامة نفتا the Canada Peru Free Trade Agreement the North American Free Trade Agreement the Trans Pacific partnership agreement World Trade Organization Sanctions Iranian legal system social responsibility تجاری تجارت مسـئولیت حقوق محیط زیست توافقات بـه

fa en

Abstract:

حلقة مفقودة عمدة موافقت‏ نامه ‏های سرمایه ‏گذاری و تجارت در عرصه بین ‏المللی در چند دهة اخیر، مسئولیت اجتماعی بوده است. چیستی و چرایی ماهیت و مبنای این مسئولیت و چالش‏ های فراروی آن مهم‏ترین مسائلی است که باید بدان پاسخ داده شود. نتایج تحقیقات گویای این واقعیت است که زبان نرم و فقدان جدیت، ترس کشورها از عواقب اقتصادی استناد به این شرط، امکان سوءاستفادۀ دولت‏ ها، هزینه ‏های دادرسی و غالب بودن رویکرد تجاری در محاکم رسیدگی از چالش ‏های پیاده‏ سازی مسئولیت اجتماعی در موافقت ‏نامه‏ های بین ‏المللی تجاری است. به‏نظر می‏رسد فراهم کردن زمینۀ حضور آزادانۀ نمایندگان جامعة مدنی، در نظر گرفتن شرط مسئولیت اجتماعی در چارچوب اصل رفتار منصفانه و استناد به اصول کلی حقوقی چون اصل حسن‏ نیت و اعمال سیاست‏ های تشویقی مؤثر بتواند راهکاری مناسب جهت تثبیت حقوقی این شرط در موافقت‏ نامه‏ های تجاری باشد. در نهایت بر اساس تجربة مورد بررسی در موافقت ‏نامه‏ های تجاری، به‏نظر می‏رسد سیاستمداران ایرانی نیز باید ضمن ترویج مسئولیت اجتماعی و تثبیت حقوقی قواعد نرم در قوانین و مقررات و معاهدات بین ‏المللی سرمایه ‏گذاری، تا حد امکان اعمال این مسئولیت را منوط به ضرورت دفاع از منافع حیاتی کنند؛ تا با توجیه ‏پذیر بودن اقدامات، کشور هزینة کمتری در قبال عدم اجرای تعهدات در قبال سرمایه‏ گذاران خارجی بپردازد.

Abstract:

In recent decades, social responsibility has been a missing link in international investment and trade agreements. Understanding the nature and basis of this responsibility, as well as the challenges it faces, are critical issues that need to be addressed. Research findings indicate that the soft language of agreements, fears of the economic consequences of invoking this condition, the potential for government abuse, litigation costs, and the predominance of a commercial approach in courts hamper the implemention of social responsibility in international trade agreements. It seems that providing a conducive environment for the free presence of civil society representatives, considering social responsibility within the framework of the principle of fair treatment, and invoking general legal principles such as the principle of good faith and implementing effective incentive policies could lead to the establishment of this condition in trade agreements. Ultimately, based on the experiences examined in trade agreements, it appears that Iranian policymakers should promote social responsibility and legally solidify soft law rules in investment laws, regulations, and treaties, while also making the implementation of this responsibility contingent upon the preservation of vital interests. This way, justifiable actions can lead to lower costs for the country regarding non-fulfillment of obligations to foreign investors.

Machine summary:

نتايج تحقيقات گوياي اين واقعيت است که زبان نـرم و فقـدان جـديت ، تـرس کشورها از عواقب اقتصادي استناد بـه ايـن شـرط ، امکـان سوءاسـتفادة دولـت هـا، هزينه هاي دادرسي و غالب بودن رويکرد تجاري در محاکم رسيدگي از چـالش هـاي پياده سازي مسئوليت اجتماعي در موافقت نامه هاي بين المللي تجـاري اسـت . در نهايت بـر اساس تجربۀ مورد بررسي در موافقت نامه هاي تجاري، به نظر مي رسـد سياسـتمداران ايراني نيز بايد ضمن ترويج مسئوليت اجتماعي و تثبيت حقوقي قواعد نـرم در قـوانين و مقررات و معاهدات بين المللي سرمايه گذاري، تا حد امکان اعمال ايـن مسـئوليت را منوط به ضرورت دفاع از منافع حياتي کنند؛ تا با توجيه پـذير بـودن اقـدامات ، کشـور هزينۀ کمتري در قبال عدم اجراي تعهدات در قبال سرمايه گذاران خارجي بپردازد. اين مقاله با هدف شناسايي اختيارات دولت ها در تضمين مسئوليت اجتماعي درصدد پاسـخگويي بـه ايـن پرسش است که مبناي طرح مسـئوليت اجتمـاعي و ضـمانت اجـراي حقـوقي آن در موافقـت نامـه هـاي بين المللي تجاري چيست و چه چالش ها و راهکارهايي براي تثبيت آن وجـود دارد. پروفسور فيليپ آلستون ١ نيز همانند فريدمن معتقـد اسـت درج اين شرط موجب محدوديت تعهدات دولت ها در اين زمينه ميشود و شرط مسئوليت اجتماعي تمام حقوق مربوط به محيط زيست و کارگري را در برنمي گيرد، ازاين رو به همين دليل نتوانسته اند بـه يـک نـرم يـا هنجار بين المللي تبديل شوند (٨٢٩-٨٢٥ :٢٠٠٢ ,Alston).

Download citation file :
(پژوهیار, , , )

Shortlink: