چالش‌های دعاوی مسئولیت بین‌المللی مشترک در محاکم بین‌المللی Journal Article

Corresponding Author: احمدی بختیاری، دلارام ؛

مطالعات حقوق عمومی تابستان 1404، دوره پنجاه و پنجم - شماره 2 Ranking: الف/ISC (‎20 page(s) - From 1036 to 1055 )

Keywords: مسئولیت بین المللی مشترک صدور احکام هماهنگ قابلیت پذیرش دعاوی قاعدۀ طلای پولی قواعد صلاحیتی محاکم بین المللی concerted adjudication admissibility of lawsuits monetary gold principle jurisdictional rules of international tribunals international shared responsibility دعوا مسئولیت دیوان اروپایی حقوق بشر دادرسی دیوان دولت حقوق محاکم بین‌المللی

fa en

Abstract:

همان‌طورکه در دعاوی مطروحه در محاکم داخلی به لحاظ حقوقی مداخلۀ دو یا چند شخص در ایجاد یک نتیجۀ زیانبار و متعاقباً احراز مسئولیت اشخاص متعدد امری مبتلابه است، در عرصۀ حقوق بین‌الملل نیز وقوع چنین وضعیتی متصور است. در این فضا مفهومی تحت عنوان مسئولیت بین‌المللی مشترک پدیدار می‌شود؛ در واقع، چنانچه در نتیجۀ رفتار متخلفانۀ بین‌المللی دولت‌ها و بازیگران متعددی، نتیجه‌ای واحد رقم بخورد، امکان به‌اشتراک گذاشتن مسئولیت بین‌المللی فی‌ما‌بین این اشخاص وجود خواهد داشت. بی‌شک در این باره آیین دادرسی حاکم بر دعاوی مذکور اهمیت شایانی دارد؛ چراکه ماهیت منحصربه‌فرد این دعاوی گاه محاکم را با سردرگمی‌هایی همچون چالش‌های صلاحیتی نسبت به خواندگان متعدد و یا نحوۀ مدیریت دعوا و اشخاص حاضر در پرونده و همچنین ارزیابی تأثیر عدم حضور اشخاصی که به‌نحوی به دعوا و مسئولیت بین‌المللی مورد استناد ارتباط می‌یابند، مواجه می‌کند. یافتۀ اصلی پژوهش حاضر، احراز عدم استقرار رویه‌ای ثابت در میان محاکم بین‌المللی از جمله دیوان بین‌المللی دادگستری و یا دیوان اروپایی حقوق بشر از منظر آیین حاکم بر رسیدگی به دعاوی ناظر بر مسئولیت بین‌المللی مشترک است که شاید بتوان دلیل این مسئله را در عدم استفاده از ظرفیت‌های قواعد موضوعه و نبود پیش‌بینی راهکارهای متناسب در فروض ایجاد مسئولیت مشترک در بستر دعاوی چندجانبه جست‌وجو کرد.

Abstract:

Just as in domestic court cases, the legal involvement of two or more parties in causing a harmful result and subsequently establishing the responsibility of multiple individuals is a common issue, a similar situation can also arise in international law. In this context, the concept of joint international responsibility emerges; specifically, if a single outcome results from the wrongful conduct of multiple states and actors, it is possible to share international responsibility among these parties. Undoubtedly, the procedural rules governing such cases are of significant importance, as the unique nature of these cases can sometimes lead courts to face confusions, such as challenges regarding jurisdiction over multiple defendants, how to manage the case and the parties involved, and assessing the impact of the absence of individuals who are somehow related to the case and the alleged international responsibility. The main finding of this research is the lack of a consistent approach among international courts, including the International Court of Justice and the European Court of Human Rights, regarding the procedures for handling cases related to joint international responsibility. This issue may be attributed to the underutilization of the existing legal frameworks and the absence of appropriate solutions for scenarios that create joint responsibility in the context of multilateral disputes.

Machine summary:

ازاين رو در پژوهش هاي صـورت گرفتـه در خصـوص امکـان بـه اشـتراک گذاشتن مسئوليت فيمابين اشخاص متعدد، علاوه بر چالش ها و مباحث مطرح شده در خصوص جنبه هاي ماهوي مسئلۀ مسئوليت بين المللي مشترک و انطباق آن با قواعد تدوين شدة کميسيون حقوق بين الملل و حقوق عرفي، بررسي قواعد شکلي و فرايند رسيدگي به پرونده هاي نـاظر بـر مسـئوليت مشـترک نيـز از اهميت دوچنداني برخوردار است ؛ چراکه در ساحت عمل ، تا زمانيکه محاکم بين المللي طبق مقررات خود قادر به رسيدگي به دعاوي مذکور و متعاقبا صدور حکم در قالـب مسـئوليت مشـترک نباشـند، مباحـث و قواعد ماهوي کارکرد خود را از دست خواهند داد؛ به عبارت ديگر، اجراي اصل مسئوليت مشترک و جامـۀ عمل پوشاندن به تمامي مباحث حقوقي و ماهوي مربوط به آن ، مستلزم قابليت محاکم بين المللـي بـراي رسيدگي به اين گونه پرونده ها در روند دادرسي عادلانه است . ٣. قابليت حضور همزمان خواندگان متعدد در فرايند دادرسي بين المللي اولين و مهم ترين مسئله اي که در زمينۀ اصول دادرسي بين المللي و مسئوليت مشترک چنـد تـابع حقـوق بين الملل ، به ذهن متبادر ميشود، اين است که چطور محاکم و دادگاه هاي بـين المللـي بتواننـد همزمـان دادرسي مربوط به چند شخص را به عنوان خواندگان دعوا عهده دار شوند؛ به عبارت ديگر اين مراجع چطور ميتوانند صلاحيت خود را براي رسيدگي به اختلاف بيش از دو بازيگر عرصۀ حقوق بين الملل احراز کنند. بر عکس ، در ديوان بين المللي حقوق دريا، علاوه بر دولت هـا عليـه سـاير نهادها نيز ميتوان ادعاهايي را مطرح کرد ( ,United Nations Convention on the Law of the Sea ٢٠ .

Download citation file :
(پژوهیار, , , )

Shortlink: