Abstract:
رمان نو یکی از جنبشهای ادبی معاصر غرب است که همگام با تحولات اجتماعی و سیاسی در اواخر دهه ۱۹۵۰ در فرانسه شکل گرفت و همزمان به انتقاد از شیوههای بیان واقعگرایانه و کلاسیک در رمان پرداخت. «رمان نو» که بیشتر به ضد رمان شهرت دارد، با انتقاد از عناصر سنتی روایت داستانی مانند شخصیت، حادثه و طرح بر آن بود تا با تأکید بر لزوم تحول دائمی در ادبیات، گونهای نو از روایت داستانی را ابداع و معرفی کند که با اوضاع اجتماعی و زندگی جدید انسان همخوانی بیشتری داشته باشد. این نوع جدید نوشتار از طریق ترجمه وارد ادبیات سایر کشورها از قبیل ایران شد. همانطور که میدانیم ادبیات فارسی جایگاه خاصی را به ترجمه آثار خارجی بخصوص آثار فرانسوی اختصاص داده است. ترجمه آثار کلاسیک فرانسه قبل از دوران انقلاب در ایران بسیار رایج بود، اما در رابطه با ترجمه رمان نو باید گفت که بعد از انقلاب اسلامی بیشتر مورد توجه قرار گرفت. مترجمان ایرانی که آشنایی کافی با زبان فرانسه و سبک نوستار این رمان داشتند، اقدام به ترجمه برخی از آثار رماننویسان نو فرانسه کردند. اما لازم به ذکر است که ترجمه رمان نو به سبب یک سری خصایص شکلی و ساختاریاش، دشوار میباشد. رماننویسان نو به کاربرد زبان و نوشتار اهمیت میدهند و در پی داستانپردازی، پیامرسانی و یا شخصیتسازی نیستند. در این مقاله سعی کردهایم تا مشکلات ترجمه رمان نو در ایران را از سه دیدگاه مورد بررسی قرار دهیم: ۱. مسائل مربوط به سبک نوشتاری ۲. مسائل مربوط به ساختار ۳. مسائل مربوط به دریافت
Machine summary:
پژوهشها در زبان و ادبیات فرانسه مجله دانشکده ادبیات سال 6، شماره 10 مسئله ترجمه رمان نو در ایران مهدی افخم نیا استاد گروه، دانشگاه تبریز الله شکر اسداللهی استاد، دانشگاه تبریز رویا خضر دانشجوی دکترا، دانشگاه تبریز چکیده رمان نو که به عنوان ضد رمان نیز شناخته می شود، با ویژگی های خاص خود قوانین رمان سنتی را از هم شکسته است و از این رو، روش جدیدی برای مواجهه با آن را طلب کرده است.
آنچه بیش از همه اهمیت دارد این است که او باید شناخت خوبی از رمان نو، قوانین آن، زبان خاص آن، و همچنین ایدهها و سبک نوشتاری هر نویسنده داشته باشد، زیرا «رماننویسان جدید مسیر دال را تغییر دادهاند، ما باید بر زبان خود تسلط کامل داشته باشیم تا بتوانیم آنها را در آن حفظ کنیم.
» یک شباهت سبکی دیگر که باید در ترجمه آثار رمان نویسان نو (Nouveaux Romanciers) در نظر گرفته شود، استفاده از جملات طولانی و پرپیچ و خم است که کار مترجم را پیچیده تر می کند، زیرا او باید رشته جملات را دنبال کند تا ترجمه ای نسبتا وفادار ارائه دهد، و این امر مستلزم کاری نبوغ آمیز است.
برخی از مترجمانی که با سبک رمان نویسان نو آشنایی دارند، موفق شده اند چنین سبکی را به فارسی ترجمه کنند، اما باید توجه داشت که در این امر که نیازمند مهارتی نبوغآمیز است، آنها گاهی با خطر از بین بردن زیباییشناسی متن روبرو بوده اند.