Skip to main content
فهرست مقالات

کارکردهای اصل عفاف در حقوق خانواده

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (29 صفحه - از 41 تا 69)

کلیدواژه ها :

خانواده ،حقوق ،طلاق ،عفاف ،طلاق قضایی ،زوجین

کلید واژه های ماشینی : زوج ، طلاق ، نکاح ، کارکردهای اصل عفاف در حقوق ، فقهی ، اصل عفاف در حقوق خانواده ، زوجه ، همسر ، کارکردهای اصل عفاف در فقه ، زن

عفاف به معنای پاک دامنی، فقط یک اصل اخلاقی نیست، بلکه آثار فقهی متعددی بر آن بار می شود. در یک تقسیم کلی، کارکردهای اصل عفاف در فقه و حقوق خانواده به تقسیم می گردد. در کارکرد ایجابی، عفاف می تواند نکاح را واجب « سلبی » و « ایجابی » کند. همچنین می تواند پاسخ گویی به مطالبات جنسی همسر را بر شوهر واجب گرداند. در کارکرد سلبی، عفاف می تواند مقتضی گسست زوجیت و انحلال نکاح گردد. هرچند درباره بعضی فروعات مسئله به لحاظ فقه ی اتفاق نظر وجود ندارد، ول ی از منابع فقه اسلامی این گونه برمی آید که حفظ پاک دامنی و دفع خطر آلوده دامنی به منزله قاعده ای فقهی منشا اثر است.

خلاصه ماشینی:

"وی می‌گوید: از امام راجع به مردی پرسیدم که همسر جوانی دارد و شوهر مواقعه با او را چند ماه یا یک سال ترک می‌کند، نه به این دلیل که به وی ضرر برساند و مورد آزار قرار دهد، بلکه به خاطر اینکه مرد مصیبت دیده است؛ آیا مرد مرتکب معصیت شده است؟ امام در پاسخ صفوان فرمود: «إذا ترکها أربعة أشهر کان آثما بعد ذلک إلا أن یکون بإذنها: اگر بیش از چهار ماه مواقعه با او را ترک کند، معصیت کرده است، مگر اینکه با اجازه همسرش باشد» (ابن‌بابویه قمی، 1413، ج3، ص405/ طوسی، 1407، ج7، ص419). فتواست (طباطبایی یزدی، 1419، ج1، ص75/ موسوی خویی، 1410، ج2، ص288/ مغنیه، 1421، ج6، ص53)؛ ولی اگر دلیل ناشکیبایی زن نفقه نباشد، بلکه می‌گوید به‌لحاظ جنسی توان خویشتن‌داری ندارد و در معرض فساد می‌باشد، آیا دخالت حاکم برای طلاق زوجه مشروع است؟ از ظاهر عبارت فقها در مسئله غایب مفقودالأثر این‌گونه برمی‌آید که در امور غیرمالی زن راهی برای گسست زوجیت ندارد و باید برای همیشه صبر کند؛ زیرا نوشته‌اند اگر نفقه زن تأمین می‌شود، باید صبر کند: «فعلیها ان تصبر ابدا» (طوسی، 1407، ج4، ص281). تکالیف مالی قائم به شخص نیست و با فرض اعسار زوج، حکومت می‌تواند و بلکه باید نفقه زوجه را تأمین کند (نجفی، [بی‌تا]، ص105) و در این صورت، اجبار زوج به طلاق یا حکم به انحلال نکاح موجه به نظر نمی‌رسد و با اصل بقا یا استحکام خانواده ناسازگار است، ولی امور غیرمالی زناشویی قائم به شخص است و اگر زوج نخواهد یا نتواند آن را ایفا کند و زوجه در معرض فساد باشد، چاره‌ای جز مفارفت نیست."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.