Skip to main content
فهرست مقالات

کنکاشی در اصول طراحی فضاهای باز با توجه به پیشینه معماری و شهرسازی ایران

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (16 صفحه - از 81 تا 96)

از دیرباز فضاهای باز در معماری و شهرسازی ایران مورد توجه بوده و میتوان گفت هیچ بنایی احداث نمیشده مگر آن که ساماندهی و شکل گیری صحیح فضاهای باز آن نیز مدنظر معمار بوده است. اصول پایدار معماری گذشته ایران در فضاهای باز نیز مشاهده میشود؛ از آن جمله میتوان به احترام به طبیعت، توجه به تناسبات، وحدت میان کل و جزء، پایداری و هماهنگی با اقلیم، ایجاد حس مکان و هویت فضایی اشاره نمود. در این میان همیشه توجه خاصی به فضای باز در طراحی مسکن ایرانی وجود داشته است. رعایت الگوهای بومی پر و خالی در خلق فضاهای زندگی ایرانیان منطبق با فرهنگ همسازی با طبیعت این ملت در اقلیمهای مختلف کشور و برای قرنهای متمادی شیوه عملکرد معماران بوده است. در قرون اخیر متاسفانه با گذشت زمان و بالاخص با حضور فرهنگ بیگانه در معماری مسکونی این سرزمین، توجه به خلق فضاهای باز پویا و هماهنگ با زندگانی ساکنان، به فراموشی سپرده شده و محدود شدن چنین اماکنی به پارکینگها، انبارها یا مسیرهای تردد به درون واحدهای مسکونی، عملا به کارگیری فضاهای باز را به عنوان بخشی از محیط زندگی انسان، از مجموعه های مسکونی حذف کرده است. این مقاله شامل سه بخش میباشد. دو بخش اول در فرآیند پژوهشی کتابخانهای و با کنکاش در منابع مختلف، ابتدا به بررسی ویژگی های فضاهای باز در معماری گذشته ایران می پردازد و شکل گیری آن را در مسکن ایرانی تحلیل میکند و سپس سیر تحول الگوی فضای پر و خالی در معماری معاصر ایران و چالشهای حادث شده در ایجاد فضاهای باز مجموعه های مسکونی امروزی بررسی شده است. در بخش سوم مولفان تلاش کرده اند تا با به کارگیری روش تحقیق کیفی و براساس شرایط موجود و قوانین کنونی معماری و شهرسازی حاکم در کشور، با تدوین راهکارها و پیشنهادهای طراحی در فضاهای باز، اصول بیانشده بخش اول در شکل گیری این اماکن را در معماری مسکونی احیا نمایند.

Since old times، open spaces have been noticed in the Iranian architecture and urban development and it can be said that no building has been built unless there has been proper redevelopment and formation of open space noticed by the architect in it. The stable principles of Iranian past architecture in the open spaces is also observed such as respect to the nature ، attention to proportions، unity between the whole and a part ، stability and coordination with the climate ، creation of the sense of place and space identity. Amid these، there has always been a specific attention to open spaces in the design of Iranian housing units. Observing the full and empty models in the creation of the Iranian living spaces in agreement with the culture of adaptation with the nature of this nation has been the method of performance in the side of architects in different climates of this country for constant centuries. In recent centuries، unfortunately ، with the passage of time and in particular the presence of foreign culture in the housing architecture of this land ، paying attention to the creation of dynamic open spaces and in agreement with the life of residents have been forgotten. Limitation of such places to parking ، storehouses or moving routes inside the residential units ، has practically deleted the application of open spaces as a part of human life environment from the housing complexes. This article has three parts . The first two parts ، deals with the features of open spaces in the past architecture of Iran through research process of library and searching in various sources and analyses its formation in the Iranian housing. Then ، it deals with the course of change of full and empty spaces models in the Iranian contemporary architecture and challenges ahead of it in creation of open spaces in today’s housing units. In the third part ، using the qualitative research methods and based on the existing conditions and present rules of architecture and urban development ruling in the country، and also through compilation of design approaches and suggestions in open spaces، authors have tried to revive the principles expressed in the first part in the formation of these places in the housing architecture.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.