Skip to main content
فهرست مقالات

تبیین جایگاه اسلام در روند شهرنشینی و سازمان فضای شهری ایران

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (14 صفحه - از 5 تا 18)

با حضور مسلمانان در ایران و تسلط آن ها بر کشور، سیر شهرنشینی و ساختار زندگی شهری ایران تغییراتی در خور توجه کرد. هر چند باید اساس و شالوده شهر بعد از ورود اسلام را بر پایه شهرنشینی و شهرسازی دوران ساسانی دانست، دین جدید مجموعه ای از اصول و هنجارها و چارچوب اجتماعی نوینی را در جامعه ایرانی رواج داد که به روشنی بر ساختار زندگی روزمره مردمان تاثیرگذار بود. این مقاله که از نوع تحقیقات تاریخی است سعی دارد، تا با استفاده از داده های تاریخی، اسنادی، یافته های باستان شناسی، مدارک شهرسازی و تحلیل آن ها تاثیر اسلام بر روند شهرنشینی و ساخت و سازمان فضایی شهری را بررسی کند. نتایج حاصل از این مطالعه سعی دارد تا مشخص سازد اسلام چگونه و به چه میزان بر سازمان فضایی شهرهای ایران تاثیرگذار بوده است و با فرض موثر بودن اسلام بر شهرهای دوران اسلامی آیا میتوان عنوان شهر اسلامی را به آن ها اطلاق کرد. نگارندگان معتقدند اسلام مهم ترین عامل در تغییرات صورت گرفته در بافت و سیمای شهرهای ایران بعد از اسلام بوده است. مطالعات حاصل از این پژوهش نشان میدهد اسلام به صورت غیر مستقیم و ابتدا بر روی سازمان اجتماعی و ساختار زندگی شهری در ایران تاثیر داشته و در نتیجه این تغییر سترگ دیگر شاخصه های شهری نیز، که در ساخت سازمان فضایی شهرها موثرند، تغییر یافته است. هم چنین نتایج این تحقیق نگارندگان را به این باور رسانده است که اطلاق واژه شهر اسلامی به شهرهای تاسیس شده یا تغییر شکل یافته ایران بعد از اسلام نادرست است و مناسب ترین واژه برای تبیین این فرایند تاثیرگذار «شهر در دوران اسلامی» است.

With the presence of Muslims in Iran and their dominancy over the country، the course of urban settlement and structure of Iranian urban life had noticeable changes. Thought the base of city after the introduction of Islam should be considered based on urban settlement and urbanism at Sassanid ages. The new religion spread a set of new social frameworks، norms and principles in the Iranian society which explicitly had impact on the structure of the daily life of people. This article is of the type of historical researches and using the historical data، documents، archeological findings، urbanism evidences and their analysis، this article tries to study the influence of Islam on the trend of urban settlement and the construction of urban spaces. The results of this study make efforts to display how and to what extent Islam has impact had on the space organization of the Iranian cities. With the assumption of impact of Islam on the cities of Islamic ages، it displays whether or not the title of the Islamic city could be attributed to them. The authors believe that Islam has been the most important factor in the changes made in the texture and face of Iranian cities after Islam. The studies obtained from this research showed that Islam indirectly and primarily has had impact on the social organization and structure of urban life in Iran. As a result of these vast changes، other urban features which are effective in the construction of space organization of cities have undergone changes. The results of the research have also made authors to come to this belief that the application of the Islamic city term to the established or changed cities of Iran after Islam is incorrect and the most suitable term for the elaboration of this effective process is the city in Islamic ages.


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.