Skip to main content
فهرست مقالات

ابوریحان و کتاب پاتنجلی

نویسنده:

(7 صفحه - از 60 تا 66)

کلید واژه های ماشینی : ابوریحان و کتاب پاتنجلی، هندی، کتاب، اختلاف میان عقاید صوفیان اسلام، نفس، صوفیان اسلام و جوکیان هندی، ترجمه، عقاید صوفیان اسلام و جوکیان، حال آن‌که ترجمهء بیرونی، جوکیان

خلاصه ماشینی:

"دنبالهء متن چنین است:«زاهدی که در بیابانها میگشت از پاتنجلی پرسید که‌ که من در کتب پیشینیان که خواندم دیدم دلائلی که آنها بروجود موجودات غیر محسوس‌ بکار بی‌برند ضعیف و نارساست و راه خلاص را نشان نمیدهد آیا تو میتوانی دلائل‌ قطعی بیاوری؟پاتنجلی پاسخ میدهد آری میتوانم و اینک با کلام و جیز دربارهء آن‌ سخن میرانم،مطلوب تو یک عمل است که دو جزء دارد یکی کردن کاری است و دیگر نکردن کاری،آن کار اینست که آنچه از درون و هستی تو بجهان بیرون متوجه است‌ و یا شنیده میگردد در اندرون خویشتن فراهم آوری و قوای نفس را از اشتغال بغیر خود قمع کنی». خود از این قول اختلاف میان عقاید صوفیان اسلام و جوکیان هندی آشکار میشود زیرا غایت تصوف اسلامی پرداختن بخدا و رسیدن باوست و حال آنکه‌ هدف تصوف هندی ضبط کردن جمیع قوای نفس است که با جهان خارج تماس دارند در درون خویش تا آنکه جز با خویش بدیگری نپردازند. ابوریحان در خاتمهء ترجمهء خود میکوشد که این غرایب اعمال را با موازین نوعی از علم الادیان مقایسی توضیح و توجیه نماید،لذا میگوید«و اما آن محالات که‌ در این کتاب است از دو جهت است یکی آنکه هرکجا مردم از حیث اصول بحلول‌ و اتحاد قائل باشند و از حیث فروع در ریاضت افراط کنند می‌بینی که نظائر ای امور که در عقل مستحیل است ادعا می‌کنند و من در این‌جا بذکر آن قوم نمی‌پردازم‌ که امثال این خوارق عادات را کرامات اولیا میدانند بلکه بنصاری می‌پردازم که‌ حائز همین صفت هستند که ما بدان اشاره کردیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.