خوانش حداکثری از نظریۀ دینی قانون طبیعی: چالش‌های معرفت‌شناختی و راه‌حل‌های آنها مقاله

هستی و شناخت بهار و تابستان 1399، سال هفتم - شماره 1 رتبه: ج/ISC (‎22 صفحه - از 165 تا 186 )

کلیدواژه ها: قانون طبیعی و خرد طبیعی نظریة اخلاقی قانون طبیعی و الاهیات نظریه قانون طبیعی چالش های خوانش حداکثری بازنمایی قانون طبیعی از اخلاق دینی Ethical Theory of Natural Law Theory of Natural Law Challenges of strong Reading Representation of Natural Law from Religious Ethics theology natural law Natural Reason

fa ar en

چکیده:

خوانش حداکثری از نظریة دینی قانون طبیعی، دیدگاهی است که تبیین و کشف توصیه‌های اخلاقی دین را بدون رجوع به متون مقدس ممکن می‌داند. این خوانش بر دو اصل زیر استوار است: (1) کاربست قانون طبیعی به عنوان چارچوبی تبیینی برای توصیه‌های اخلاقی دین؛ و (2) تاکید بر توانایی خرد طبیعی در شناخت کامل قانون طبیعی. یکی از بحث‌انگیزترین ابعاد این نظریه بُعد معرفت شناختی آن و نقش خرد طبیعی در شناخت قانون طبیعی است. این مدعا که در پرتو خرد طبیعی می‌توان همة توصیه‌های اخلاقی خداوند را شناخت، با چالش‌هایی مواجه است که در این مقاله آنها را بررسی می‌کنیم. چهار مولفة بایستة این خوانش برای حل چالش‌های معرفت‌شناختی عبارتست از: (1) اعتبار الاهیاتی قانون طبیعی؛ (2) دلالت دینی مستقل از متن مقدس؛ (3) فراگیری در ساحت اخلاق هنجاری و اخلاق عملی؛ و (4) تقدم رتبی بر متن مقدس. در این نوشتار به طرح چالش‌های معرفت‌شناختیای میپردازیم که خوانش حداکثری از قانون طبیعی با آن روبروست و می‌کوشیم با تبیین چهار مولفة مذکور، چارچوبی را نشان ‌دهیم که در داخل آن خرد طبیعی می‌‌تواند به شناخت همة توصیه‌های اخلاقی خداوند دست یابد.

چکیده: (ترجمه شده توسط هوش مصنوعی)

القراءه القصوی للنظریه الدینیه للقانون الطبیعی هی وجهه نظر تری شرح واکتشاف التوصیات الاخلاقیه للدین دون الرجوع الی النصوص المقدسه ممکنا. تعتمد هذه القراءه علی مبداین: (1) تطبیق القانون الطبیعی کاطار تفسیری للتوصیات الاخلاقیه للدین؛ و(2) التاکید علی قدره العقل الطبیعی فی الفهم الکامل للقانون الطبیعی. احد اکثر الابعاد المثیره للجدل فی هذه النظریه هو البعد المعرفی ودور العقل الطبیعی فی فهم القانون الطبیعی. الادعاء بانه یمکن معرفه جمیع التوصیات الاخلاقیه لله من خلال العقل الطبیعی یواجه تحدیات سنناقشها فی هذه المقاله. العناصر الاربعه اللازمه لهذه القراءه لحل التحدیات المعرفیه هی: (1) المصداقیه اللاهوتیه للقانون الطبیعی؛ (2) الدلاله الدینیه المستقله عن النص المقدس؛ (3) الشمولیه فی مجال الاخلاق المعیاریه والاخلاق العملیه؛ و(4) الاولویه الترتیبیه علی النص المقدس. فی هذا المقال سنتناول التحدیات المعرفیه التی تواجه القراءه القصوی للقانون الطبیعی، وسنسعی من خلال شرح العناصر الاربعه المذکوره الی تقدیم اطار یمکن من خلاله ان یصل العقل الطبیعی الی معرفه جمیع التوصیات الاخلاقیه لله.

خلاصه ماشینی:

به هر روی دیدگاهی که در پاسخ به چالش‌های معرفت‌شناختی از آن دفاع می‌کنیم مربوط به دستۀ دوم (صورت‌بندی بسیط/صرفاً فلسفی) است و نسبت به دیگر خوانش‌های حداکثری دو وجه امتیاز دارد: (1) با منبع شمردن خرد طبیعی و به نحو پیشینی (پیش از مراجعه به متن مقدس) همۀ محتوای اخلاق دینی را تعیین می‌کند. مجموعۀ این پرسش‌ها به قرار زیر است: (1) آیا می‌توان ارادۀ خداوند را منشأ نظم جهان طبیعت (به طور عام) و نظم نهفته در اخلاق فطری/قانون طبیعی (به طور خاص) دانست؟ اگر پاسخ منفی باشد، نمی‌توان امور طبیعی‌ را واجد دلالت‌های الاهیّاتی دانست. (3) آیا قانون طبیعی، از آن حیث که محصول ارادۀ تکوینی خداوند است، مستقلاً 1 می‌تواند بر توصیه‌های اخلاقی خداوند دلالت کند؟ اگر پاسخ منفی باشد، قانون طبیعی نمی‌تواند بیانگر اصول و احکام اخلاق دینی باشد. به دیگر سخن با تأمل در این سه مفهوم می‌‌توان دریافت که قانون طبیعی (به عنوان بخشی از نظام آفرینش) برخاسته از ارادۀ خداوند است و بنابراین می‌توان آن را توصیۀ تکوینی خداوند دانست. استقلال معرفت شناختی و تقدم قانون طبیعی بر متون مقدس پرسش سوم این بود: آیا قانون طبیعی، از آن حیث که محصول ارادۀ تکوینی خداوند است، بدون پشتوانۀ متن مقدس می‌تواند حاکی از توصیه‌های اخلاقی خداوند باشد؟ اگر پاسخ منفی باشد، قانون طبیعی (به عنوان نمودی از ارادۀ الاهی) نمی‌تواند بیانگر اصول و احکام اخلاق دینی باشد. نتیجه اینکه خوانش حداکثری از قانون طبیعی نه تنها بازنمای همۀ توصیه‌‌های اخلاقی خداوند است، که متن مقدس نیز نمی‌تواند ناقض آن باشد.

دریافت فایل ارجاع :
(پژوهیار, , , )

لینک کوتاه:

ورود / عضویت

برای مشاهده متن مقاله و یا دانلود آن لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

ورود