مواجهه با دیگری: موفه یا هابرماس مقاله

پژوهش سیاست نظری بهار و تابستان 1400 - شماره 29 رتبه: ب/ISC (‎36 صفحه - از 337 تا 372 )

کلیدواژه ها: یورگن هابرماس آگونیسم مواجهه با دیگری شانتال موفه دیگرفهمی متاملانه هابرماس عقلانیت سیاسی عقل بـا مواجهه یـا بـه موفـه کـه

fa ar en

چکیده:

از اواخر قرن نوزدهم، هویت خودبنیاد و سوژۀ استعلایی دکارتی با انتقادهای جدی از سوی متفکران مواجه شد و ضرورت وجود دیگری در شکل‌گیری هویت و مدلول‌یابی «خود» مورد توجه و تاکید متفکران قرار گرفت. شانتال موفه با رویکرد پسامارکسیستی و یورگن هابرماس با رویکردی دموکراتیک و با وجود تفاوت‌های جدی با یکدیگر، از مهم‌ترین و تاثیرگذارترین منابع اندیشه‌ورزی در حیطۀ هویت و تشخص هستند. این مقاله می‌کوشد تا اندیشه‌های این دو متفکر را از منظر مواجهه با دیگری مورد خوانش قرار داده، با ذکر نقاط ضعف، قوت و پیامدهای اندیشه‌های آنها نشان دهد که کدام‌یک از آنها بر مبنای استدلال‌های عقلانی موجه‌تر و عقلانی‌تر است. فرضیۀ اصلی مقاله آن است که دیگرفهمی متاملانه هابرماسی به لحاظ منطق درونی و توان پاسخگویی به نقدهای بیرونی نسبت به اصل تضاد و عقلانیت گفتمانی مورد نظر موفه، موجه‌تر و عقلانی‌تر است. روش پژوهش، تحلیلی و از سنخ تحلیل فلسفی است. از این‌رو معیار موجه‌تر و عقلانی‌تر بودن بر مبنای عدم تناقض درونی داده‌ها، مغالطه‌آمیز نبودن آنها و سازگاری با داده‌های واقعی است.

چکیده: (ترجمه شده توسط هوش مصنوعی)

منذ اواخر القرن التاسع عشر، واجهت هویه الذات والانا العلویه الدیکارتیه انتقادات جاده من المفکرین، وتم التاکید علی ضروره وجود الاخر فی تشکیل الهویه ومعرفه الذات. شانتال موف من خلال النهج ما بعد المارکسی ویورغن هابرماس من خلال نهج دیمقراطی، وبالرغم من الاختلافات الجاده بینهما، هما من بین ابرز واهم المصادر الفکریه فی مجال الهویه والشخصیه. تحاول هذه المقاله قراءه افکار هذین المفکرین من منظور التصدی للاخر، من خلال ذکر نقاط القوه والضعف والنتايج المترتبه علی افکارهما، لتبین ایهما اکثر تبریرا وعقلانیه علی اساس الحجج العقلانیه. الفرضیه الريیسیه للمقاله هی ان فهم الاخر التاملی الذی یطرحه هابرماس اکثر تبریرا وعقلانیه من حیث المنطق الداخلی وقدرته علی الرد علی الانتقادات الخارجیه مقارنه بمفهوم التنازع والعقلانیه الخطابیه التی یقدمها موف. منهج البحث تحلیلی ومن نوع التحلیل الفلسفی. لذلک، فان معیار الاکثر تبریرا وعقلانیه یستند الی عدم التناقض الداخلی للبیانات، وعدم المغالطه فیها، وتوافقها مع البیانات الواقعیه.

خلاصه ماشینی:

در این مقاله -همانطـور از نام آن نیز پیداست - مقایسۀ میان موفه و هابرماس از منظر امرسیاسی صورت پذیرفته و نشـان داده شـده اسـت کـه امـر سیاسـی از منظـر هابرمـاس مبتنـی بـر ریشـه هـای هستیشناسانه لیبرال است که انسان را موجودی در حال تکامل و اخلاقی مـیدانـد کـه دارای توانش ارتباطی است و به یاری عقل و استدلالهای عقلانی میتوانـد بـه اجمـاع و مفاهمه برسـد؛ در حـالی کـه امـر سیاسـی از منظـر موفـه مبتنـی بـر هسـتیشناسـی مارکسیستی بوده و اصل قدرت و تضاد، بنیان امر سیاسـی را تشـکیل مـیدهـد. برمبنای این روش تحلیلی در خوانش اندیشه های سیاسی موفه و هابرماس در رابطـه با مواجهه با دیگری ابتدا پیش فرضهای انسـانشـناختی و اجتمـاعی موفـه و هابرمـاس استخراج میشود که به مثابۀ علت مدعیات آنهاست و سپس مدعیات آنها دربارة مواجهه با دیگری به شکل توصیفی مشخص شده و ایضاح میگردد و آنگاه به نقد و ارزیابی آرای آنها پرداخته خواهد شد. برخی از مهم ترین این بنیادها را که به بحث مواجهه با دیگری مرتبط است ، میتوان به اجمـال به قرار زیر دانست : ١- انسان موجودی تماماً عقلانی نیست : پیش فرضهای انسانشناسانۀ موفه در گسـترة پیچیدة اندیشۀ سیاسی وی قابل بازیابی است . موفـه اسـتدلال مـیکنـد کـه اسـتلزامات و پیامدهای این نوع مواجهه به قرار زیر است : الف )خطر اخلاقی شدن سیاست : به نظر شانتال موفه ، اگر اصل تعارض پذیرفته نشـود، آنگاه هدف آن خواهد بود که موارد اختلافی طرفین به هـر طریقـی حـل و فصـل شـود.

دریافت فایل ارجاع :
(پژوهیار, , , )

لینک کوتاه:

ورود / عضویت

برای مشاهده متن مقاله و یا دانلود آن لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

ورود