Skip to main content
فهرست مقالات

ویژگی های سبکی تصنیف

نویسنده:

(3 صفحه - از 55 تا 57)

کلیدواژه ها :

موسیقی ،ترانه ،تصنیف

کلید واژه های ماشینی : تصنیف ، شعر ، سبکی ، موسیقی ، ترانه ، وزن ، شیدا ، قافیه ، آهنگ ، بهار

سبک‌شناسی،یکی از شاخه‌های علمی-تحقیقی در عرصهء ادبیات ملل است.در اینجا به بررسی سبکی نوعی خاص از مقولات شعری،به نام«تصنیف»پرداخته شده که پیش از این‌ مسبوق به سابقه نبوده است.81 ویژگی،همراه با نمونه‌های‌ تصنیفی آن ذکر گردیده است که اصلی‌ترین خصوصیات‌ دوره‌ای را در یک برش زمانی-مشروطه-در برمی‌گیرد.این‌ ویژگی‌ها شامل وضعیت موسیقی کلام،زبان شعری،موضوع و سایر موارد جانبی است.

خلاصه ماشینی:

"استاد بهار که خود تصنیف‌ساز بوده‌اند،تصنیف را شبیه‌ ترانه دانسته و به بررسی شکل قدیم آن در دوره‌های آغازین پرداخته است و در مقالهء«شعر ملی قدیم»(گلبن،1531:511)گفته است:«در ایران فرق زیادی بین‌ شعر و تصنیف نبوده و هر شعری را،خاصه در مزاحفات بحر هزج و رجز،به جای‌ تصنیف به کار برده‌اند... آرین پور می‌گوید:«اصطلاح تصنیف،که از قرن دهم هجری شایع شده و شاید از قرن هشتم و نهم پدید آمده،جانشین اصطلاح قول و غزل عهد اول‌ بعد از اسلام است و در اصطلاح شعرا و آهنگسازان قدیم،عبارت بوده است‌ از نوعی شعر لحنی که دارای وزن عروضی و ایقاعی یا هر دو باشد؛یعنی بر حسب ظاهر،با سایر اشعار معمولی تفاوتی نداشته،اما از جهت انتخاب وزن و ترکیب الفاظ،دارای این صفت و خاصیت باشد که با الحان و مقامات موسیقی‌ و نغمات زیر و بم ساز و آواز جفت و دمساز گردد(آرین پور،7531:151). ناگهان وزن به اقتضای موسیقی تغییر می‌کند؛مانند این تصنیف:آب حیات من است/خاک در کوی دوست/گر دو جهان خرمی‌ست/ما و غم روی دوست‌[ناگهان وزن دگرگون می‌شود]دلبر بی‌وفا تو که بودی/ پر جور و جفا تو که نبودی(همان:971) 8. برخی از ویژگی‌های سبکی مربوط به سبک شخصی می‌شود؛فی المثل‌ در تصانیف ملک الشعراءبهار و نیز عارف،گرایش‌های ملی و سیاسی زیاد به‌ چشم می‌خورد؛مثل این شعر بهار که در جشن شورای ملی خوانده شد: ایران هنگام کار است،برخیز و ببین/وقت بوس کنار است،هشیار نشین(همان:81) از دیگر مشخصات بارز تصنیف‌های بهار،دو بندی بودن آنهاست؛البته این‌ ویژگی در اکثر تصنیف‌های دورهء مشروطه وجود دارد،ولی در شعر بهار بارزتر است؛بند اول،تغزلی است و بند دوم مسائل روز را مطرح می‌کند،که نمونهء آن، تصنیف«مرغ سحر»است."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.