Skip to main content
فهرست مقالات

درباره تصحیح متون: روش علمی برای تصحیح متون

نویسنده:

ISC (9 صفحه - از 127 تا 135)

کلید واژه های ماشینی : غزل ، تصحیح ، حافظ ، تصحیح متن ، نسخ ، متن ، شاعر ، شیراز ، غزل حافظ ، صحیح

فرزاد،مسعود،فرزند حبیب الله(1285-1360 ش)،شاعر، نویسنده،محقق،مترجم،مصحح و استاد دانشگاه.استاد فرزاد سالیان متمادی به تحقیق و تصحیح دیوان حافظ اهتمام،و آرزو داشت این حاصل عمر را روزی انتشار دهد.تا بالاخره دانشگاه شیراز انتشار آن را تقبل کرد و گویا نه جلد آن منتشر شده بود که اجل مهلتش نداد تا چاپ غزلیات‌ حافظ را که به همت والای او تصحیح شده و کانون جهانی‌ حافظشناسی شیراز تحت عنوان حافظ؛گزارشی از نیمه‌ راه طبع کرده بود ببیند.سرانجام در 1360 ش که برای‌ معالج به لندن رفته بود در آنجا درگذشت.فرزاد یکی از افراد گروه ادبی ربعه بود که از صادق هدایت،مجتبی‌ مینوی،بزرگ علوی و مسعود فرزاد تشکیل شده بود. فرزاد در کار ترجمهء ادبیات انگلیسی مهارت و استادی‌ داشت.ایشان ترجمه‌های بسیاری از داستانهای کوتاه اروپایی‌ و از زبان انگلیسی دارد که در جراید و مجلات و یا در دورهء افسانه به طبع رسیده است. آثار تحقیق و تصحیح ایشان به شرح ذیل است: -چند نمونه از متن درست حافظ -دل شیدای حافظ(تهران:1319) 2L-سیر ذهنی حافظ(شیراز:1339) -جامع نسخ حافظ(شیراز:1347) -حافظ؛صحت کلمات و اصالت غزلها(شیراز؛1349)2 جلد. -قصاید،قطعات،رباعیات و مثنویات حافظ صحت کلمات و اصالت اشعار(شیراز:1350-1355)،4 جلد. -حافظ؛گزارشی از نیمه‌راه(شیراز:1352)

خلاصه ماشینی:

"6-محتویات جامع نسخ پس از فراهم آوردن مجموعه نسبتا مکملی از منابع،باید به تدوین‌ کتابی که جامع نسخ عنوان مناسبی برای آن به نظر می‌رسد،شروع نمود و همه محتویات آن(مجموعه منابع)را در این کتاب جمع آورده به عبارت‌ دیگر باید براساس آن(مجموعه منابع)واحدهای متنی ذیل را در جامع‌ نسخ ضبط کرد: الف-همه غزل‌های مختلف منسوب به شاعر ب-همه ابیات مختلف منسوب به هر غزل ج-همه نسخه‌بدل‌های منسوب به هر بیت 7-منبع اساس جمع‌آوری وقتی که مجموعه منابع ما شامل عده مکفی از نسخ قدیم(از جمله‌ خود قدیم‌ترین متن موجود از اثر شاعر)باشد و هر غزل و بیت و کلمه به‌ وسیله حروف الفبایی که هریک از آنها نماینده یکی از این منابع است، نشانه‌گذاری شده باشد،دیگر فرقی نمی‌کند که کدام‌یک از این منابع به‌ عنوان اساس و مبنای جمع‌آوری انتخاب شده است. 73-نردبان دوازده‌پله به طور خلاصه،من تحقیق راجع به متن هریک از شعرای عمده‌ فارسی را نردبانی دارای دوازده پله به شرح ذیل می‌دانم: الف-قبل از تصحیح:مرحله جمع‌آوری: 1-جمع‌آوری(غزل‌ها،ابیات،نسخه‌بدل‌ها) 2-تنظیم توالی غزل‌ها براساس ترتیب الفبایی توأم حرف آخر و حرف‌ ما قبل آخر در بیت 3-نشانه‌گذاری(غزل‌ها،ابیات،نسخه‌بدل‌ها) 4-تعیین محل نسخه‌بدل‌ها(در سطر مستقل درست زیر کلمه‌ مربوط در متن اساس) ب-تصحیح و قضاوت 5-تشخیص اصالت غزل‌ها(تقسیم آنها به اصیل و مشکوک و مردود) 6-تصحیح کلمات 7-تشخیص اصالت ابیات(تقسیم آنها به اصیل و مشکوک و مردود) 8-تعیین توالی ابیات در غزل ج-بعد از تصحیح-مراحل تکمیلی انتقادی 9-تنظیم طرح غزل 01-شرح زمینه انشاء غزل 11-ذکر نکات تاریخی،شرح‌حالی،لغوی،دستوری و ادبی 21-تفسیر عرفانی 83-به پیروی از نمونه حافظ تا اینجا اگر سخن بیشتر از حافظ رفت،فقط برای آن بود که نمونه‌ مشخص و روشنی از دقایق و مراحل روش علمی برای تصحیح متن یکی‌ از شعرای بزرگ غزل‌سرای ایران به دست داده شود."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.