Skip to main content
فهرست مقالات

مطالعه تطبیقی انقلابهای ایران

نویسنده:

ISC (28 صفحه - از 291 تا 318)

خلاصه ماشینی:

"قیام سراسری علیه اعطای امتیاز تنباکو به بریتانیا در 92 ـ 1891، قیام در استانهای گیلان، آذربایجان و خراسان بعد از جنگ جهانی اول، شورش در آذربایجان و خراسان بعد از جنگ جهانی دوم، نهضت مردمی ملی کردن صنعت نفت تحت رهبری مصدق در 53 ـ 1951، و تظاهرات عمومی ضد حکومتی اوایل دهه 1960، همگی شامل تلاشهایی برای براندازی سلطه خارجی بر اقتصاد ایران و برپایی یک جامعه و دولت مستقل بودند. تا اواخر تابستان 1978، بعد از برگزاری تظاهراتهای بسیار بزرگ و شورشهای عظیم، اکثریت روشنفکران ایران بر این رأی بودند که نهضت پایان یافته و با توجه به وعده‌های شاه بویژه در خصوص انتخابات آزاد، به هدف خویش در خصوص آزادی دست پیدا کرده است و اشخاص زیادی که به جناح (امام) خمینی نهضت نزدیک بوده‌اند گفته‌اند که او و پیروانش انتظار نداشتند شاه به این زودی سرنگون شود. 14 فرض اساسی این فرمول بدین قرار است که انقلاب زمانی اتفاق می‌افتد که روابط تولید ـ بویژه کنترل و مالکیت ابزارهای اصلی جامعه برای تولید ـ تغییر می‌کند و جذب این نظم اقتصادی جدید در ورای توانایی اشکال قدیمی قدرت سیاسی و سازمان دولت می‌باشد. هر چند نکات تشابه و افتراق فراوانی می‌تواند خاطر نشان شود، مهمترین وجه مقایسه ممکن است به عنوان یک پارادوکس ظاهری تبیین شود: انقلاب مشروطه منجر به یک قانون اساسی و شکل حکومت تقریبا به سبک و سیاق غرب گردید در حالی که انقلاب 79 ـ 1978 بعد از پنجاه سال نوسازی اتفاق افتاد و منجر به یک جمهوری به سبک و سیاق اسلامی و یک قانون اساسی که بر اسلام پافشاری می‌کرد شد. R. Keddie, Roots of Revolution, (New Haven: Yale University Press, 1981, chaps."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.