Skip to main content
متن و ترجمه بیش از 393,000 حدیث شیعه در پایگاه نورحدیث ...
فهرست مقالات

پیش ادراکهای علامه طباطبایی در تفسیر

نویسنده:

ISC (17 صفحه - از 65 تا 81)

جستجو در نقش پیش فهم‌ها و پیش فرض‌ها در پیدایش تفسیر، پژوهشی ضروری و پر اهمیت است.هیچ تفسیری تهی از پیشا دانسته و پیشا ادراک نبوده و هیچ دریافتی بدون استوار شدن بر فهمی پیشین شکل نگرفته است.گوناگونی فهم‌ها و تأویلها موضوعی قابل بررسی و تحقیقی مهم و کاربردی است.علامه طباطبائی در مقدمه المیزان در بررسی و نقد پیش فهم‌ها تصریح داشته‌اند که رهیافتهای نامعتبر و ناصحیح تفسیرها منشأ در دریافت نادرست پیش فرض‌ها دارد؛پیرو این موضوع در این مقاله نخست، ماهیت پیشافهم، اهمیت آن و آراء مختلف در این باب مورد بررسی قرار گرفته، آنگاه تأملات علامه در خصوص مناسبت و پیوند تفسیر با پیشا دانسته‌ها ذکر شده است و در پایان سه پیشا ادراک علامه در تفسیر یعنی پیشافهم معنایی، پیشافهم روشی و پیشافهم ساختاری مورد بحث قرار گرفته است.

خلاصه ماشینی:

"وی در ابتدای مقدمه تحقیقی‌اش می‌نویسد:«تفسیر که بمعنای بیان معانی آیات قرآنی و کشف مقاصد و مدالیل آنست، از قدیمی‌ترین اشتغالات علمی است، که دانشمندان اسلامی را به خود جلب و مشغول کرده است و تاریخ این نوع بحث که نامش تفسیر است از عصر نزول قرآن شده و این معنا از آیه 151 سوره بقره به خوبی استفاده می‌شود»(همو، 1/7). «قرآن، کامل است یعنی مشتمل است بر هدف کامل انسانیت و آنرا به کامل‌ترین وجهی بیان می‌کند و با توجه به آیات قرآن، از جمله:«و نزلنا علیک الکتاب تبیانا لکل شی‌ء»(النحل، 89)این گونه بدست می‌آید که قرآن، حقیقت مقاصد و اهداف همه کتب آسمانی را در بر دارد و افزوده بر آن‌ها نیز، پیامهایی را بیان کرده است(همو، قرآن در اسلام، 16 و 17)در تعبیر دیگر علامه می‌نویسد:«قرآن، همیشگی است، به دلیل این‌که کامل است و ماورای کمال، چیزی نیست. »(همانجا، 18) علامه در تبیین دلایل جامعیت قرآن بعنوان یک پیش دانسته در تفسیر، خاتمیت اسلام، فطری بودن دین و اقوم بودن اسلام را عناصر بنیادین شمرده و در المیزان تأکید می‌کند:«این دین، ریشه‌ای قویم در هستی و آفرینش و واقعیت حق دارد که پیامبر به سوی آن، مردم را فراخوانده است تا برای آن خضوع کنند و در برابر آن تسلیم باشند و آنان که دین را شیوه زندگی خود قرار دهند، در برابر خدا اسلام آورده‌اند."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.