Skip to main content
فهرست مقالات

واکاوی تغییرات مکانی هسته ی جزیره ی گرمایی شهر تهران

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (22 صفحه - از 127 تا 148)

کلیدواژه ها :

تهران ،تغییرات مکانی ،میدان باد ،جزیره ی گرمایی شهری ،TAPM

کلید واژه های ماشینی : تغییرات مکانی هسته‌ی جزیره‌ی گرمایی ، هسته‌ی جزیره‌ی گرمایی شهر تهران ، مکانی هسته‌ی جزیره‌ی گرمایی شهر ، جزیره‌ی گرمایی ، باد ، شهر ، زیره‌ی گرمایی شهر تهران ، زیره‌ی گرمایی ، شدت جزیره‌ی گرمایی ، میانگین دمای محدوده‌ی شهر تهران

جزیره‌ی گرمایی شهر که امروزه به مساله ای بسیار با اهمیت در اقلیم شناسی شهری تبدیل شده است، به‌طورکلی به‌افزایش دمای محیط شهر در مقایسه با حومه اشاره دارد. این پدیده که از پیامدهای شهرنشینی و شهرسازی است، در کشورهای رو به پیشرفت که با رشد سریع و بدون برنامه ریزی شهرها روبه‌رو هستند، پیامدهای اساسی به‌همراه دارد. تهران، پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر ایران، به‌دلایل مختلف، مانند ساخت‌وساز ناهمگون و شرایط خاص جغرافیایی، از این پیامدها بی‌بهره نمانده است. در این پژوهش با هدف ردیابی تغییرات مکانی هسته‌ی جزیره‌ی گرمایی شهر تهران، 24 روز از سال 2006 بررسی شده و با تلفیق میدان دمای به‌دست‌آمده از داده های ایستگاه های هواشناسی و میدان باد حاصل از مدل آلودگی هوا (TAPM)، وضعیت جزیره‌ی گرمایی واکاوی شده است. داده های عناصر جوی 22 ایستگاه هواشناسی در محدوده‌ی استان تهران دریافت شد. تغییرات موقعیت مکانی جزیره‌ی گرمایی شهر با استفاده از منحنی های هم دما در هر روز با فواصل زمانی سه ساعته، در نرم‌افزار ArcGIS درون‌یابی و ترسیم شدند. نتایج به‌دست‌آمده از محاسبه‌ی اختلاف میانگین دمای محدوده‌ی شهری با حومه آن، نشان داد که در تمامی روزها، میانگین دمای محدوده‌ی شهر تهران بیشتر از دمای ثبت‌شده در حومه‌ی آن است. در تحلیل عوامل موثر در شکل گیری جزیره‌ی گرمایی، سرعت و جهت باد از بیشترین میزان تاثیرگذاری برخوردار بودند؛ به‌گونه‌ای که گستره‌ی مکانی جزیره‌ی گرمایی توسط این دو عامل کنترل می‌شود. همچنین ارتباط معناداری میان فشار هوا و شدت جزیره‌ی گرمایی دیده نشد. تغییرات مکانی هسته‌ی جزیره‌ی گرمایی نیز در ماه های مختلف در محدوده‌های حد فاصل ایستگاه های دوشان‌تپه، فاطمی، مهرآباد و بهمن صورت می گیرد که در بیشتر روزها، ایستگاه های آزادی، بهمن و بازار، مراکز گرمایی این محدوده هستند.

خلاصه ماشینی:

"در این پژوهش با هدف ردیابی تغییرات مکانی هسته‌ی جزیره‌ی گرمایی شهر تهران،24 روز از سال 2006 بررسی شده و با تلفیق میدان دمای به دست آمده از داده‌های ایستگاه‌های هواشناسی و میدان باد حاصل از مدل آلودگی هوا )MPAT( ،وضعیت جزیره گرمایی واکاوی شده است. llennaH dna ekO بر دمای هوا در ایستگاه شمال تهران،می‌توان نتیجه گرفت که احتمال تشکیل هسته‌ی اصلی جزیره‌ی گرمایی در مناطق مرکزی،شرقی و جنوبی بیشتر از مناطق دیگر است. در روز دهم مارس با وجود شدت بالای وزش باد (در حدود سرعت آستانه)،جهت باد در محدوده‌ی شهری سبب کشیدگی جزیره‌ی گرمایی در راستای شمال غرب- جنوب شرق شده است. هسته‌ی اصلی جزیره‌ی گرمایی با جهت شمال غربی-جنوب شرقی در حد فاصل ایستگاه‌های بهمن تا آزادی قرار دارد که به دلیل وزش باد در جهت مخالف آن(باد با جهت شمال غربی در شرق تهران)به شکل دو هسته‌ی مجزا دیده می‌شود که باهم ارتباط اندکی دارند. این الگو سبب کشیدگی جزیره‌ی گرمایی شهری در امتداد شمال-جنوب شده است،اما محدوده‌ی اصلی آن در مقایسه با روز 15 نوامبر تغییر چندانی نداشته است،به‌طوری که هسته‌ی اصلی در حد فاصل ایستگاه‌های بازار تا فاطمی قرار دارد. البته در برخی از روزها مشاهده می‌شود که ایستگاه‌های مهرآباد و فاطمی نیز در منطقه‌ی کانونی جزیره‌ی گرمایی واقع می‌شوند،اما به‌طور کل و در صورت تلفیق لایه‌های اطلاعاتی،هسته‌ی اصلی جزیره‌ی گرمایی،در حد فاصل ایستگاه‌های بازار،آزادی و بهمن قرار می‌گیرد که می‌تواند برحسب عوامل مختلفی همچون، سرعت و جهت باد طی ساعت‌های شبانه روز به جهت‌های مختلفی گسترش یافته یا تغییر مکان دهد."


برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.