Skip to main content
فهرست مقالات

تبیین نظریه ی ادبی انوری ابیوردی

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (28 صفحه - از 43 تا 70)

کلیدواژه ها :

شعر ،نظریه ،انوری ،اصطلاحات ادبی ،شرح و تحلیل ،ادبیات فارسی قرن ٦

کلید واژه های ماشینی : انوری ، شعر ، شاعر ، ادبی ، نظریۀ ادبی انوری ابیوردی ، تبیین نظریۀ ادبی انوری ، قصاید ، شفیعی کدکنی ، دیوان ، هنر

انوری استاد قصیده سرایی و به گفته آذربیگدلی یکی از سـه پیـامبر شـعر فارسـی اسـت . پـژوهش حاضـر براسـاس تحلیـل اصطلاحات شعر و شاعری در دیوان وی با توجه به کتاب های بلاغی موجود و مطـابق الگـویی اسـت کـه شـاعر در دیـوان خویش ترسیم کرده است . بنابراین ، هدف از شعر و شـاعری، تلقـی از شـعر، لفـظ و معنـی، زبـان ، پسـند، مـوارد اقتـدار در سخنوری، موسیقی، لوازم شاعری از نگاه انوری بررسی و نظریات او در باب شعر و شاعری تبیین شده است . انوری شعر را حاصل درهم تنیدگی اندیشه همراه با خاطر و طبع میداند. معنی را بر لفظ مقدم مـیدانـد و بدیهـه را یکـی از مـوارد اقتـدار شاعری به حساب میآورد. از منظر او هرگاه شاعر، شعر را وسیله ارتزاق خویش کند، آن هنگام شریعت شعر گدایی است و اگر شعر برای اهداف والا سروده شود، با عناوین و القاب عالی همراه خواهد شد و همزاد حکمت و موردپسند است . نکات فوق و پاره ای دیگر از مسائل از مهم ترین موارد مورد بحث در این پژوهش هستند.

خلاصه ماشینی:

"بــه شــعر حجــت گــرد طمــع ز روی بشــوی اگـــر بـــه دل تبـــع پنـــد راســـتان شـــده ای (ناصرخسرو، ١٣٦٧: ٣٩١) به شـعر حجـت پـر گشـت دفتـر از حکمـت که خاطرش در پند اسـت و معـدن حکـم اسـت (همان : ٨٨) در ادامه مقال خواهیم دید که انوری از شعر مدحی در تب و تاب است و آن را در تقابل با حکمت میداند، در این باره ناصرخسرو و سنایی نیز چنین گویند: حکـــیم آن اســـت کـــو از شـــاه نندیشـــد نه آن نادان که شه را شعر گوید تا مگر چیـزیش فرمایـد (همان : ٩٣) شاعری بگذار و گرد شرع گـرد از بهـر آنـک شــــرعت آرد در تواضــــع شــــعر در مســــتکبری (سنایی، ١٣٦٢: ٦٤٧) ٤- چیستی شعر از نگاه انوری ١ -٤- لذت انگیزی غایت هنر ایجاد لذتی است که باعث میشود سخن مؤثر واقع شود. ١) غــــــور نــــــاکرده انــــــدرو منحــــــول گــــــــنج نادیــــــــده انــــــــدرو تضــــــــمین (همان : ٣٨٢) اصحاب بلاغت تضمین را به شرط آنکه به درستی و زیبایی انتخاب شود، یک صنعت هنری میخوانند؛ مثلا شمس قیس رازی گوید: «شاعر بیت یا مصراعی از دیگران در شعر خود درج کند که بر عذوبت و رونق بیفزاید، و باید یادآوری نماید که از شعر دیگران استفاده کرده است » (قیس رازی، ١٣٨٨: ٣١٥)، هر چند انوری در این باب به یک شیوه عمل نکرده است ؛ برای نمونه ، از شعر معزی تضمین میکند و آن را تضمینی صواب و احیای سنت بزرگان میداند."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.