کاوشی در مفردات سوره حمد - پایگاه مجلات تخصصی نورSkip to main content
فهرست مقالات

کاوشی در مفردات سوره حمد

نویسنده:

(10 صفحه - از 87 تا 96)

کلید واژه های ماشینی : اسم ، سما ، اشتقاق ، همزه ، لغت ، خدا ، اسم و مسمی ، آلوسی ، قرآن ، وصل

خلاصه ماشینی:

"کاوشی در مفردات سوره حمد(1) سیدمحمدباقر حجتی* اسم لغات و واژه‌های متعدد در باره اسم: در مورد واژه "اسم" لغات متعدد وگوناگونی یاد کرده‌اند که یکی از علمای لغت، شمار آنها را به هیجده واژه رسانده، و در دوبیتی که آنها را یاد می‌کنیم به گونه‌ای فشرده ذکر کرده است (آلوسی، بی‌تا، ج1، ص 108) : الاسم عشر لغات مع ثمانیة بنقل جدی شیخ الناس أکملها سم، سمات، سما، واسم، وزدسمة کذا سماء بتثلیث لاء و لها - برای واژه اسم، ده- به اضافه هشت- [یعنی هیجده] لغت وجود دارد، و این سخن را از جدم که استاد _______________________________ *ـ استاد ممتاز دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، استاد مدعو دانشگاه امام‌صادق(ع)، صاحبنظر و دارای تألیفات متعدد در زمینه علوم قرآنی. ابن منظور را در این باره گفتاری است که ابوالفتوح رازی، مفسر بزرگوار شیعی - پیش از او- جامعتر و رساتر دلیل اخیر را در اشتقاق اسم از "سمو" بیان کرده و می‌گوید: "وقول آن کس- که گفت : اشتقاق او : [اسم] از وسم باشد، وسم، علامت بود- درست نیست؛ برای آنکه اگر چنین بودی در جمعش «اوسام» گفتی، و در تصغرش «وسیم»؛ و الف وصل حاجت نبودی آوردن (رازی، 1334 ـ 1335، ج 1، ص 31؛ طبرسی، بی‌تا، ج 1، ص19؛ ابن منظور، بی‌تا، ج 2، ص 212)[و با توجه به قاعده «الجمع والتصغیر یردان الأسماء إلی أصولها» یعنی جمع و تصغیر، اسما را به ریشه‌های آنها بر می‌گرداند و جمع اسم، اسماء، و مصغر آن «سمی» است، باید گفت اشتقاق اسم از«وسم» نادرست می‌باشد]."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.