تاریخ‌نگاری شیعیان امامی مذهب در آغاز دوره‌ی غیبت کبری (نمونه موردی: تثبیت نظریه وجود و غیبت امام زمان(عج)) مقاله

مطالعات تاریخ فرهنگی بهار 1395، سال هشتم - شماره 27 رتبه: علمی-پژوهشی/ISC (‎19 صفحه - از 85 تا 103 )

کلیدواژه ها: تاریخ نگاری شیعیان امامی الغیبه نعمانی کم الال دین ص دوق ارشاد مفید الغیبه طوسی غیبت کبری Al Arabiytu Bayna Yadayk Kamal al Historiography of Imami Shia Ghaybah by Nomani din by Saduq Ershad by Mofid Ghaybah by Tusi Major Occultation امامی غیبت گفتمان الغیبه امام زمان ( عج ) شیعیان امامی

fa en

چکیده:

علما، اندیشمندان و بزرگان امامی مذهبی از ابتدای امر غیبت تاکنون ، با روش های مختلف به رفع شبهات و تثبیت نظریه ی وجود و غیبت امام عصر(عج ) پرداخته اند. در این میان چهار اثر الغیبه نعمانی ، کمالالدین صدوق ، ارشاد مفید و الغیبه طوسی که در اولین سده ی پس از آغاز غیبت کبری ، به رشـته ی تحریـر درآمـده انـد، در تثبیت این نظریه نقش بسزایی داشته اند. در پژوهش حاضر چگونگی کوشش برای تبدیل نظریه ی وجود و غیبت امام زمان (عج )، به تصوری اجتمـاعی بـا تکیـه بـر منابع یاد شده و با اسـتفاده از رویکـرد نظریـه ی تحلیـل گفتمـان و اصـطلاحات تخصصی نظریه ی گفتمان لاکلا و موفه مورد بررسی قـرار گرفتـه اسـت . براسـاس بررسی انجام شده ، مولفان این آثار با جایگزین نمودن دال خالی غیبت بـه جـای دال مرکزی گفتمان تشیع امامی (ائمه ) و مفصل بندی وقته هایی حـول محـور ایـن دال ، پس از گذشت بیش از یک قرن به تدریج توانستند از نظریه ی وجود و غیبت دوازدهمین امام شیعیان امامی تصوری اجتماعی ایجاد کنند. در نتیجه به سهم خود در رفع بحران ایجاد شده در گفتمان تشیع امامی و باور امروز شـیعیان امـامی بـه غیبت دوازدهمین امام شان و شناخت آنان با شاخصه ی «منتظر» بودن ، تاثیرگـذار باشند.

خلاصه ماشینی:

) به عنوان نمونه کوشش او برای تثبیت وقته ی نص در گفتمـان تـشیع امـامی و استفاده از آن برای اثبات غیبت امام زمان (عج ) را در پاسخ به شبهات یکی از سوژه های حامی جعفر کذاب در این کتاب جالب توجه است . نعمانی با نگارش کتاب الغیبه ، صدوق با تحریر کمالالدین ، مفیـد بـا تـدوین ارشـاد و نیـز طوسی با نوشتن الغیبه ـ در مدت زمانی که بیـشتر از یـک قـرن بـه طـول انجامیـد ـ بـا بهره گیری از باورهای کلامی رایج و وقته هایی که پیش از این به دال مرکزی گفتمان تـشیع امامی ، مفصل بندی شده بود و نیز جمع آوری روایات موجـود در کتـب روایـی و آشـنا بـا ذهنیت تاریخی جامعه ، که پیشتر گفتمان های رقیب ایشان همچون اسماعیلیه بـرای اثبـات غیبت امامان خود از آنها بهره می گرفتند، در دستیابی گفتمان تشیع به این مهم نقش بسزایی داشتند. آنها همچنین به دلیل مطرح نبودن نظریه ی وجود و غیبت امام زمان (عج ) ـ بخصوص در دوره ی غیبت کبریـ به عنوان در دسترس ترین جـایگزین بـرای رفع بی قراری از گفتمان تشیع امامی ، پس از کوشش اولیه در متون روایی ـ تاریخی خـود برای اثبات وجود امام عصر(عج )، از روایاتی که به نشانه ها ٢، شرایط شیعیان و جامعه پـس از ظهور٣ و حتی مدت زمان حکومت آن حضرت اشاره داشـتند، ٤ بـرای سـاخت فـضایی آرمانی در افق ذهنی سوژه ها استفاده کردند.

دریافت فایل ارجاع :
(پژوهیار, , , )

لینک کوتاه:

ورود / عضویت

برای مشاهده متن مقاله و یا دانلود آن لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.

ورود