Skip to main content
فهرست مقالات

ضرورت تحول کمی و کیفی اجتهاد

نویسنده:

(22 صفحه - از 14 تا 35)

خلاصه ماشینی:

"از دیدگاه فقه اجتهادی اسلام نظریه دوم درست است; زیرا تحول اجتهاد تطبیقی و تفریعی که بر اساس مبانی شریعت و دلایل معتبر آن، از تحولات و شرایط زمان تأثیر می‌پذیرد، تحول در شریعت نیست; زیرا در مبانی فقه اجتهادی اسلامی - یعنی قرآن و سنت پیامبر و اوصیای او - احکام شرعی با قیود و شرایطی، بر موضوعات و ملاکات استوارند و تا زمانی که در آنها تحول پدید نیاید، در احکام آنها نیز تحولی پدید نمی‌آید; زیرا موضوع به منزله علت برای حکم است و همان‌گونه که انفکاک معلول از علت امکان ندارد، انفکاک حکم از موضوعش نیز امکان‌ناپذیر است; اگرچه در مظاهر زندگی تحولی پدید آید. 2. تحول کیفی مقصود از تحول کیفی اجتهاد این است که اجتهاد و استنباط با شیوه نو، بر اساس عناصر اصلی استنباط، با توجه به تحول زمان و مکان عرف و احوال آدمیان که بر ویژگی‌های بیرونی و درونی موضوعات تأثیر می گذارند و باعث تغییر احکام آنها بر اساس ادله شرعی می‌شوند، انجام پذیرد، نه با شیوه‌های پیشین اجتهادی. حضرت فرمود: »أینقص اذا جف; آیا در رطب هرگاه در طول تاریخ به سبب نبود زمینه اجرایی و عملی برای فقه اسلامی در عرصه‌های زندگی - که به دلیل استیلای استعمارگران و یا مزدوران آنها بر بلاد اسلامی بوده است، تحولی در اجتهاد از نظر کمی پدید نیامد و بهره‌گیری از اجتهاد فقط به منابع فردی و عبادی محدود شد و در مبانی دیگر به کار گرفته نشد و این امر باعث شد تا مجتهدان که باید به مسائل جامعه و نیازهای آن بیشتر توجه داشته و پاسخ‌گو باشند، به مسائل و نیازهای فردی انسان روی آوردند."

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.